Fabian Schulting "We moeten allemaal meer rommelen"

Op tafel bij de podcast ligt een van de vele schetsboekjes van Fabian, want hij is altijd wel iets aan het tekenen. In vergaderingen, op shoots, voor het slapengaan. Zijn hoofd staat nooit stil.

“Ik ga nergens heen zonder schetsboek”, vertelt Fabian. “Ik heb er overal wel eentje liggen. Deze gaat al mee sinds 2018.” Voorin heeft hij zijn credo geschreven: "De lijn bepaalt wat ik ga maken. Zonder idee vooraf. Vrijheid van de lijn is vrijheid van creativiteit." Het is zijn antwoord op het prompttijdperk, op ontwerpers die meteen op een scherm beginnen, op iedereen die wil weten waar het heen gaat voordat de eerste lijn is gezet.

Of hij nu een campagne bedenkt of 's avonds alleen zit te tekenen, Fabian begint niet met een idee, maar met die lijn. “Ik kijk gewoon wat eruit komt. Dan wordt die lijn ineens een geschrokken gezichtje, en voor je het weet staat er een ontevreden kabouter met een hengeltje op zijn rug. En dan komt er een vis bij en zegt de kabouter: ‘Even over je vijver’. Dat heb ik niet bewust bedacht. Dat heeft de lijn bedacht."

De kracht van rommelen

Er is een woord dat dit alles samenvat: rommelen. "Als je het woord rommelen gebruikt, geef je jezelf de ruimte dat het een keer niet lukt. Maar het geeft je ook de ruimte dat het fucking vet wordt." Geen garanties, wel een houding. Niemand hoeft serieus te doen om serieus werk te maken, is zijn punt. Sterker nog, hij denkt dat het vak van creatief daar juist last van heeft. "Alles is tegenwoordig zo serieus. Ik denk dat meer mensen moeten rommelen."

Die houding vraagt om brandstof van buitenaf. Fabian zoekt die niet in podcasts of in contact met collega's uit het vak. Hij gaat wandelen, het liefst buiten de Randstad, waar alles nieuw voor hem is. Juist daar komt hij op ideeën. Ook zijn vriendenkring bestaat uit mensen die niet precies snappen wat hij doet. “Ik vind dat heel prettig. Ze weten wel dat ik "die creatieveling" ben, maar de rest van de avond gaat het gewoon over andere dingen.”

Inzoomen op de kleine insectenwereld

Onbekend terrein laat je dingen zien die je anders mist. Fabians fascinatie voor insecten bewijst dat zelfs een vierkante meter daarvoor al genoeg kan zijn. "Door te kijken naar hele kleine beestjes, is mijn wereld heel groot geworden. Als je inzoomt op de kleine dingetjes, blijkt er een hele wereld te zijn waar je geen idee van had."

Zijn lievelingsgroep zijn de wespen en niet toevallig gaat het dan meteen over craft en design. Een wesp maakt papier, legt Fabian uit. Ze schrapen hout af en kiezen daarbij per onderdeel van het nest bewust een andere houtsoort: hardhout, dood hout. Tijdens het kauwen mengen ze er hun eigen antibiotica doorheen, waardoor het nest schimmelvrij blijft. Buiten regent het, binnen is het warm en droog. "Het design wat ze hebben is allemaal bizar. Maar ook qua gedrag." Dat hij juist valt voor het beest waar de rest van Nederland op slaat, past bij hem. "Ik heb altijd wel een liefde voor buitenbeentjes waar mensen niet zo van houden." Het is dezelfde reflex die hem in zijn werk wegtrekt bij de voor de hand liggende oplossing.

De handrem heet onzekerheid

Wie denkt dat iemand met zoveel maakdrang zonder twijfels door het leven gaat, heeft het mis. "Onzekerheid is de samenvatting van mijn leven. Bij elke nieuwe opdracht is het alsof ik vergeten ben dat ik het kan.” De bewijzen van alles wat wél lukte stapelen niet op tot zelfvertrouwen, hij begint telkens bij nul. Elke keer opnieuw afgebroken en opgebouwd, als de rups en de vlinder, en telkens weer datzelfde dal. Dat maakt het vak zo moeilijk. “Er is niets leuker dan creatief zijn, en tegelijk is het helemaal niet leuk om creatief te zijn."

Wat hem er dan doorheen trekt, is niet de zekerheid dat het goed komt. Het is de drang om te maken. Kunst, zei hij ooit tegen een klas kinderen, is iets wat je sowieso maakt, ook al word je er niet voor betaald. "Het moet eruit." Die drang wint het van de rem. Precies zoals de lijn het wint van het lege vel, en het rommelen het wint van de angst dat het misgaat.

Diezelfde spanning ziet hij in het vak zelf. Grote namen verdwijnen, klanten vermijden risico’s en in de industrie draait het steeds meer om meetbaarheid. “Het tijdperk waarin een klant gewoon zei ‘we gaan het doen’, ook als het kon mislukken, is wel voorbij.” Het doet hem pijn. Zijn advies aan jonge makers is dan ook precies wat je verwacht: maak wat je wil maken." Hij deed het zelf met een zijn label ‘Naar Natuur Turen’, waar hij al zijn fascinatie voor de natuur kwijt kan.

Altijd zeven

Wanneer hij zich voor het laatst zeven voelde? De vraag levert geen datum op, eerder een bekentenis. "Ik ben eigenlijk nooit verder gekomen dan zeven. Als ik iets maak, dan blijft dat gevoel van ‘Kijk mama, kijk wat ik heb gemaakt.’” Het zit er te diep in om er ooit vanaf te komen. Zijn definitie van ongeremd is daarom ook: zoom in op het kleine, en de wereld wordt groter dan je dacht. En voor iemand die naar eigen zeggen nooit iets afmaakt, heeft hij inmiddels een indrukwekkend universum bij elkaar gerommeld.